1603 - 1659

2003: 400 jaar Abel Jansz. Tasman

"Tegen de middag zagen wij een groot, hooggelegen land (Nieuw-Zeeland)
op ongeveer 15 mijl afstand; wij wijzigden de koers in zuid-oost, recht naar
het land toe." (scheepsjournaal Abel Jansz. Tasman, 1642)

 

Aanleiding


Dit jaar is het 400 jaar geleden, dat in Lutjegast de beroemde ontdekkingsreiziger Abel Jansz. Tasman werd geboren. Zijn reisverhaal in een notendop:
Het plan voor het verder onderzoeken wat er zuidelijk van Australië lag, kwam in 1642 in behandeling bij de Hoge Regering in Batavia. Besloten werd om ver ten zuiden van Australië te proberen een wijde bocht te maken in de richting van het oostelijk uiteinde van Nieuw-Guinea. Volgens de oude kaarten moest dat een gesloten landmassa zijn, maar niemand was er nog geweest. Abel Janz. Tasman, een man die langzaam opgeklommen was tot commandeur in het scheepvaartbedrijf van de Verenigde Oostindische Compagnie, zou dit moeten gaan onderzoeken. Hem werden twee schepen ter beschikking gesteld, het jacht de Heemskerck en de fluit de Zeehaen. De voorgestelde route was niet goed te volgen, maar door een andere richting in te slaan ontdekte Tasman Tasmanië, Nieuw-Zeeland, de Tonga- en Fiji-eilanden..

Voor de gemeente Grootegast en haar inwoners is het 400ste geboortejaar reden een aantal festiviteiten te houden die zich concentreren rond een aantal data dit jaar.

zaterdag 12 april - startschot activiteiten
Op zaterdag 12 april a.s. vindt in het dorp Lutjegast de start plaats van de festiviteiten in het kader van de viering van het 400ste geboortejaar van Abel Jansz. Tasman. Deze dag is zowel voor speciaal genodigden als voor de inwoners van het dorp Lutjegast. Het programma ziet er als volgt uit:

ochtenddeel
10.00 uur - ontvangst gasten in dorpshuis "'t Kompas", Kompasstraat 1, Lutjegast
10.30 uur - welkomswoord door de voorzitter van het Abel Tasmankabinet mevrouw Hannie Engels
10.35 uur - inleiding Tasmanjaar door wethouder mevrouw T.J. Hazelhoff-Wiersum
10.40 uur - presentatie model van het jacht "Heemskerck"
10.50 uur - lezing door de heer Ruud Spruit directeur van het Westfries Museum in Hoorn met als titel "het leven aan boord"
11.30 uur - openingshandeling buiten het dorpshuis door de ambassadeur van Nieuw Zeeland dhr. D. Payton
11.40 uur - afsluiting met een hapje en drankje en optreden shantykoor "Abel Tasman"

middagdeel
12.00 uur - start verzamelingenroute door Lutjegast vanaf het Abel Tasmankabinet, in het kader van het Nationaal Museum Weekend "de kunst van het verzamelen"
14.30 uur - lezing door de heer Ruud Spruit directeur van het Westfries Museum in Hoorn in de N.H. kerk met als titel "reisverhalen". Muzikale omlijsting door "Grensgeval" en "Stowaway" met historische en reislustige liederen
16.00 uur - informeel samenzijn in het dorpshuis "'t Kompas" onder het genot van een hapje en drankje.

Meer activiteiten dit jaar in Lutjegast:

zaterdag 7 juni - muziek-, dans- theaterfestival, oude markt
Er wordt in Lutjegast een straatfestival gehouden voor maar vooral door jong en oud. Op drie podia in het dorp zullen zang- en dansoptredens worden verzorgd. Dit zal plaatsvinden tussen 10.00 en 17.00 uur. Tussen de podia is een warenmarkt in oude sferen. Eterij, kwakzalverij, hekserij maar ook troubadours, dorpsomroeper, palingroker, bedelaars en een smid zijn van de partij. De kinderen kunnen als Maori's worden geschminkt. Er zijn oude spelen waaraan iedereen kan meedoen.

zaterdag 16 augustus tot en met 13 september - grote expositie
Speciaal ingerichte expositie in dorpshuis 't Kompas te Lutjegast over het leven, de ontdekkingen en de zeiltochten van de zeevaarder Abel Tasman, in dienst van de Verengde Oostindische Compagnie (VOC). Het Abel Tasman Kabinet stelt samen met het Westfries Museum een prachtexpositie samen, waarin de ontdekkingsreizen van Tasman, schitterende kaartmateriaal en het leven aan boord te zien zijn. Ook objecten uit de verschillende culturen waarmee Tasman kennismaakte, worden tentoongesteld. De expositie is inmiddels internationaal al bekend: een gedeelte ervan was eerder dit jaar te zien in Taiwan.

6 tot en met 13 september - kunst-doe-week voor het basisonderwijs
De kunst-doe-week voor het onderwijs in Grootegast staat in het teken van 400 jaar Abel Tasman. Met verschillende beeldende kunst projecten zullen de kinderen vormgeven aan deze week. Op 13 september wordt het resultaat tentoongesteld. In de N.H. Kerk in Lutjegast is deze zelfde week een expositie door de bekende beeldend kunstenares Yvonne Struys, met o.a. werk op scheepszeilen, http://www.struys.nl.

De schoolgaande jeugd in het hele Westerkwartier (westelijk deel provincie Groningen) krijgt via een gratis lesbrief en workshops op school de mogelijkheid een themaweek over de ontdekkingsreiziger en zijn avonturen te maken.

zaterdag 13 september - Abel Tasman struuntocht
Deze dag zal in het teken staan van de Abel Tasman Struuntocht. Een lange wandeltocht (25 of 40 km.) door het mooie Westerkwartier. De tocht wordt georganiseerd door de Stichting Promotie Lutjegast in samenwerking met de gemeente Grootegast en Staatsbosbeheer. De tocht staat garant voor het genieten van veel ongerept natuurschoon en diverse culturele activiteiten en muziek in de verschillende dorpen van de gemeente, die als pleisterplaats dienst zullen doen. De inschrijving voor de tocht stopt bij het aantal van 4.000 deelnemers. Er hebben zich al 1.600 deelnemers aangemeld. Meer informatie
http://www.abeltasmanstruuntocht.nl