terug naar de boek-anderson-pagina

 

Grahame Anderson

 

 

Grahame Anderson woont in Nelson, Nieuw-Zeeland. Als voormalig architect is hij vooral geïnteresseerd in historische gebouwen en de restauratie en het onderhoud hiervan. Precisiewerk als technisch tekenen en ontwerpen spreekt hem bijzonder aan. Anderson is een zeilfanaat, een liefhebber van de Nieuw-Zeelandse kust, met een bijzondere belangstelling voor geschiedenis. Die combinatie van genoemde interesses vormde de basis voor het jarenlange onderzoek dat leidde tot de uitgave van het voor de VOC-geschiedenis interessante boek:

"The merchant of the Zeehaen"

(Isaac Gilsemans and the voyages of Abel Tasman, Te Papa Press, NZ, 2001).

(foto Anderson, uit radiogids the Listener, NZ)

Rond 1980 raakte Anderson geboeid door de bijna fotografisch getekende landaanzichten van Nieuw-Zeeland, afkomstig van 'koopman-tekenaar' Isaac Gilsemans uit het scheepsjournaal van de Nederlandse VOC-expeditie uit 1642-1643. Abel Janszoon Tasman voerde hierbij het commando over de schepen 'Zeehaen' en 'Heemskerck', o.a. bijgestaan door eerste stuurman Francoys Jacobszoon Visscher. Anderson volgde binnen de Verenigde Oost-indische Compagnie met name het werk van dit driemanschap, zowel persoonlijk als in hun jarenlange samenwerking. Het resultaat van zijn historisch onderzoek ligt ter tafel: Nederland en Nieuw-Zeeland kunnen hun conclusies trekken.

Voor een uitvoerige beschrijving van het boek, zie het artikel "Abel Tasman opnieuw ontdekt", afkomstig uit zeilmagazine "Spiegel der Zeilvaart" (sept. 2001).

Enkele andere producten van dezelfde schrijver

Het boek "Fresh About Cook-Strait" - a celebration of Wellington Harbour (Methuen, 1984)

Het boek "Fast Light Boats"- a century of Kiwi innovation (Te Papa Press, 1999)

Naast enkele boeken schreef Anderson verhandelingen over architectuur, historische gebouwen en de kustontwikkeling van Nieuw-Zeeland. Hij ontving diverse prijzen, zowel voor zijn non-fictieve schrijven als voor architectonische ontwerpen en aanverwant onderzoek. In 1990 was hij onderzoeksmedewerker aan de Victoria Universiteit in Wellington (the Stout Centre). Momenteel is zijn aandacht grotendeels gericht op een uit eigen beweging opgezet diepzeeproject: het naar boven halen van het anker dat Abel Tasman bij de VOC-expeditie uit 1642 verloor nabij de oostkust van Tasmanië.

 

De totstandkoming van het boek "The Merchant of the Zeehaen"

De resultaten van Anderson's onderzoek, zowel zeilend als bibliografisch, waren in eerste instantie bedoeld voor een onderwijskundig boek ter opfrissing van een stukje Nieuw-Zeelandse geschiedenis. Door de jaren heen ontstond echter in brede kring meer belangstelling voor Anderson's activiteiten. Uiteindelijk liet hij zich door uitgever Anne French van Te Papa Press (de uitgeverij van het nationaal Nieuw-Zeelands museum in Wellington) overhalen het boek aan te passen voor de publieke markt. De toevoeging van Anderson's persoonlijke ervaringen aan het onderzoek, zijn zeilkennis en eigen opvattingen over de geschiedenis, hebben een boek opgeleverd dat ongetwijfeld een grote groep liefhebbers zal vinden. Het geheel is levendig geschreven en rijkelijk geïllustreerd met deels nieuwe afbeeldingen, waaronder kleurige prenten uit de VOC-tijd in Japan. En wie had ooit gedacht nog een afbeelding van Abel Tasman aan te treffen? Isaac Gilsemans tekende zijn commandant op het strand van Tonga, zij het dan van achteren... Nederland is vlak voor het VOC-jaar 2002 verrijkt met een aanwinst van vreemde bodem over onze eigen vaderlandse geschiedenis. Een ervaring op zich!

 

Het verloren anker van Abel Tasman

Anderson is erin geslaagd het anker te localiseren dat Tasman in 1642 voor de oostkust van Tasmanië verloor. Anderson is een zorgvuldig onderzoeker. Aan zijn conclusie dat het hier inderdaad Tasman's anker betreft, zijn gedegen studies en expedities aan vooraf gegaan. Zijn grootste wens is dit anker definitief naar boven te halen. Uitspraak Anderson: "The word is WHEN, not IF". Dit anker is een tastbare uitkomst van Anderson's navigatieonderzoek naar de VOC-expeditie uit1642-1643 (onderdeel van het boek "The Merchant fo the Zeehaen".

 

foto: Grahame Anderson in het gemeentehuis Grootegast

TERUGBLIK: Grahame Anderson in Nederland

Augustus 2001: Anderson bezoekt familieleden in Engeland/Schotland en verblijft 2 weken in Nederland. Hij treft het niet: Nederland is voor een deel nog met vakantie en de hittegolf maakt de overige inwoners iets slomer dan normaal. Maar Anderson zet door: welgemoed maakt hij afspraken en regelt zijn bezoeken met een voor nieuw-zeelandse begrippen vermoeiend vervoermiddel "een rechtsrijdende huurauto".

Grahame Anderson heeft een indrukwekkend verhaal over zijn werk en geeft blijk van een voor Nederlanders soms beschamende kennis van onze maritieme geschiedenis in Oceanië. Enthousiast, soms humoristisch en bij vlagen gepassioneerd, verhaalt hij over het leven in Nieuw-Zeeland, de oorspronkelijke bewoners (de Maori) en de nieuwere geschiedenis die voor een deel z'n oorsprong in Europa heeft. Hoofddoel van zijn reis zijn dan ook de contacten met Nederlandse geschiedenisverwanten op zeevaartgebied. En driftig is hij op zoek naar medestanders om nog meer feiten uit onze gezamenlijke historie naar boven te halen (en, letterlijk: Tasman's anker...). Anderson's zonen zeilden al eens in Nederland en zouden enig voorbereidend werk doen voor pa's reis. Het bleef bij het regelen van een tijdelijk huisje in Hindeloopen voor pa, want zoon Owen's ervaring met de doorsnee Nederlander was: "Tasman is a Joker in Holland ". Er staat Grahame Anderson nog veel te doen...

Een kleine opsomming uit Anderson's zomerprogramma 2001: contacten van zuid- tot noord-Nederland, met bekenden en instanties. Bezoeken aan de Bataviawerf in Lelystad en het Nederlands Instituut voor onderwater Archeologie (NISA). Ontvangst op het gemeentehuis in Grootegast, een kort verblijf in Lutjegast met vanzelfsprekend een kijkje in het Abel Tasman Kabinet. Verkenning van de stad Groningen met een bezoek aan het scheepvaartmuseum: turfvervoer per schip, kustvaart en VOC-handel (wie weet is dit de carrierelijn van Abel Tasman geweest). Naar Amsterdam, waar meer wordt gezien en besproken dan eigenlijk in enkele dagen mogelijk is. Tenslotte terug naar Nieuw-Zeeland met een tussenstop van 2 dagen in Hongkong, want vooral in Azië ligt de (handels)geschiedenis van de Europeanen die uiteindelijk Nieuw-Zeeland ontdekten. Conclusie: Grahame Anderson, voortvarend als Abel Tasman!

 

terug naar de boek-anderson-pagina