Reis down-under januari 2008

ervaringen van bestuurslid Dirk Notebomer

Een twaalfkoppige delegatie vanuit de gemeente Grootegast heeft van 6 tot en met 11 januari 2008 een bezoek gebracht aan de zustergemeente Kingborough, Tasmanië. Eén van de delegatieleden is Dirk Notebomer die namens Dorpsbelangen Lutjegast en het Abel Tasman Kabinet optreedt.


De week was vol officiële momenten, voornamelijk omdat de gemeente Kingborough haar 100-jarig bestaan vierde. Ter gelegenheid daarvan werd de delegatie uitgenodigd. “We kregen een hartelijke ontvangst op het vliegveld van Hobart door de burgemeester Graham Bury, de consul George Huizing en zijn vrouw Nova, de voorzitter van ATAP Tasmanië (Abel Tasman Art Prize), Rob van Schie en gemeenteraadslid Fiona Buchan.

We waren bij gastgezinnen ondergebracht, o.a. via de Dutch Australian Society (DAS). De meeste van deze gastgezinnen hebben al eens een bezoek gebracht aan Lutjegast, dat voelde als thuiskomen.” Op één van de dagen was er een officiële ontvangst  in het Government House. De gouverneur  -toch de hoogste regeringsleider in Tasmanië, aangesteld door de koningin van Groot Brittannië- zijne excellentie the Honourable William Cox en zijn vrouw ontvingen de delegatie tijdens een receptie voor ca. 300 mensen. Dirk Notebomer: “We voelden ons zeer belangrijk toen ons zo’n belangrijke ontvangst ten deel viel. En dat gevoel hield aan toen er een speciale raadsvergadering werd gehouden waar onze raadsleden bij aan tafel konden zitten en er allerlei vriendelijke moties werden aangenomen. Hierbij werden de banden tussen de zustergemeenten behoorlijk bevestigd.”

Een andere dag werd de delegatie tijdens een receptie bij de consul van Tasmanië, George Huizing, uitgenodigd. Daar werden ook de verschillende volksliederen uit volle borst gezongen door alle aanwezigen. Voor het Abel Tasman kabinet was er een prachtig geschenk. Dirk Notebomer: “Uit handen van de consul kregen we een prachtig glas. Dit exemplaar was de 2e van een serie van 25 glazen. Het eerste exemplaar was geschonken aan de gouverneur, de 2e was voor ons kabinet. Ik zal proberen hem heelhuids naar Lutjegast te krijgen.”
Een rondrit in Kingston, administratieve hoofdstad van Kingborough, verhaalde over de invloed die de geëmigreerde Nederlanders op de ontwikkeling in Kingston hebben gehad. “Van één van de dochters van de emigrantengezinnen van toen, Flora Fox, kreeg ik een mooi boek over de emigrant vanaf het begin van de stroom. Dit zou een mooi thema kunnen zijn voor het Abel Tasman kabinet, over de relatie en geschiedenis van emigranten met Abel Tasman.”

Dat het hier nog steeds ontdekkingsreizigers zijn, daar kwam de delegatie achter tijdens een bezoek aan het Antarctic centrum, waarvandaan allerlei onderzoek wordt gedaan in en over Antarctica. “En we kwamen op verschillende manier Abel Tasman tegen. De Abel Tasman fontein in Hobart, die in 2000 door koningin Beatrix was geopend, een portret van Abel Tasman in het Tasman Museum in Hobart, de afstammeling van Abel Tasman, Ann Frances, die we tegenkwamen op de receptie van de Abel Tasman Art Prize. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Belangrijkste is dat Abel Tasman hier op handen gedragen wordt en door middel van deze uitwisseling hoop ik dat ook mee te nemen naar het Abel Tasman kabinet in Lutjegast, zodat iedereen trots kan zijn op deze ontdekkingsreiziger.”Zaterdag 12 januari vertrok de delegatie van Tasmanië naar Nieuw Zeeland. Hobart – Melbourne – Wellington – Nelson. Het laatste vliegtuig was heel klein, maar het vloog laag en daardoor kon je heel goed de contouren van Nieuw Zeeland zien. Burgemeester Richard Kempthorne en zijn vrouw Jane vormden samen met Addo Mulders het ontvangstcomité op het vliegveld. Ons motel stond in Richmond, de administratieve hoofdstad van de gemeente Tasman District. Vanuit dit hotel volgde de delegatie het programma van Tasman District Council (TDC), te beginnen met een rondrit in de buurt. Het Abel Tasman monument was door Addo Mulders ‘aangekleed’ met zowel de Nederlandse als de Nelson-vlag. In verband met het landelijke verdriet over het overlijden van de Nieuw Zeelandse Sir Edmund Hillary hing er geen vlag van Nieuw Zeeland in top. Daarna bekeken we de stadsontwikkeling op Tasman Heights met straatnamen van o.a. Zeehaen en Heemskerck. ’s Middags was er tijd voor een bezoek aan lokale ambachten.

De volgende dag werden we ceremonieel verwelkomd door de Maori in Te Awhina Marae. Vooraf hadden we instructies gekregen over de ceremonie en wat er van ons verwacht werd. Een marae is een soort heilig gebedshuis van de Maori bevolking. De ceremonie was buiten, op deze snikhete dag. We zaten behoorlijk te puffen in de zon in onze formele kledij. De Maori spreken en zingen, voor ons onverstaanbaar, en daarna mochten onze burgemeesters spreken en werd er door ons gezongen, o.a. het eerste couplet van het Groningse volkslied. Na deze sprekers was het tijd voor de ‘hogi’ oftewel neuskusbegroeting waarbij neus en eventueel voorhoofd tegen elkaar aan gedrukt werden. En toen mochten we, blootsvoets, naar binnen. Na een uitgebreide voorstelronde in diverse talen (Engels, Maori, Nederlands) werd ons een morning tea aangeboden. Voor hen is dit het bewijs van een soort verzoening met ons als Europeanen. Abel Tasman was een Europeaan die toch mensen van hun stam heeft gedood toen hij Nieuw Zeeland ontdekte. We kregen nog een mooi boek mee over de gebruiken, symbolen en cultuur van de Maori, een interessant thema om mee te nemen voor het nieuwe Abel Tasman museum.

Eén van de regio’s van het Tasman District is Golden Bay. Hier ligt het Abel Tasman National Park en per boot hebben wij dit vanaf het water kunnen bezoeken. Beginpunt was Kaitererie. Om ons heen zagen we dat alles ongeveer Abel Tasman of Tasman in de naam heeft: Abel Tasman taxi, Abel Tasman school, AT kayaks, AT shuttle en noem maar op. Wij gingen dus ook met de Abel Tasman Vigour Watertaxi de baai op. Fantastische natuur: Golden Bay heet niet voor niets Golden Bay. Door bepaalde mineralen in het graniet zijn de stranden echt goudgeel. Ook de volgende dag stond in het teken van Golden Bay. Een bezoek aan de wereldberoemde Waikoropupu Springs. Een natuurlijke bron waar tussen de 7 en 14 kubieke meter water per seconde uit de grond opwelt en een stromende rivier maakt. Vanuit de bergen loopt het water door holle zandsteengrotten naar beneden en komt hier weer naar boven. Vroeger waren hier veel goudzoekers. Een bezoek aan het Abel Tasman memorial, bovenop een berg. Koningin Wilhelmina was beschermvrouwe van dit gebied en koningin Juliana had dit memorial aangeboden. Koningin Beatrix was hier in 2003 ook nog geweest en Willem Alexander en Màxima in 2007. De koninklijke familie versterkt ook banden via Abel Tasman met Nieuw Zeeland, telkens duiken daarvan weer bewijzen op. Ook een thema dat we zouden kunnen uitwerken voor ons museum. Aanvullingen van onze collectie kregen we overhandigd door de directeur van het Golden Bay museum. Dit museum heeft ook een permanente tentoonstelling over Abel Tasman, vergelijkbaar met ons kabinet in Lutjegast. Over en weer zijn toezeggingen gedaan over verdere aanvullingen en uitwisselingen van collecties. Zij wilden nog graag een lesbrief opstellen voor de scholen en gelukkig had ik de lesbrief van Lutjegast meegenomen en aan hen gegeven. Tot slot van deze dag was er nog een ceremonie bij de Maori’s, deze keer Onetahua Marae. Van deze marae is het Maori geschenk dat wij in ons kabinet hebben hangen. We zagen foto’s met koningin Beatrix die dit geschenk toendertijd in ontvangst had genomen. Tevens kregen we een boek met daarin o.a. een foto van de schoolklas uit Lutjegast met het Maori-kunstwerk.

Op onze vrije dag hadden we contact met Graham Anderson, de man die al jarenlang op zoek is naar het anker van Abel Tasman. Hij heeft veel onderzoek gedaan naar Abel Tasman en de resultaten daarvan staan in boeken die hij ons heeft geschonken. Tevens is de afspraak gemaakt dat hij in september 2008 samen met ons een themadag komt opzetten in Lutjegast, waarin hij uitleg zal geven over zijn ontdekkingen.

Het Tasman District is ongeveer 10.000 km2 groot, ongeveer zo groot als de provincies Friesland en Groningen samen. Het aantal inwoners is 45.000 en je rijdt soms tijdenlang zonder noemenswaardig verkeer tegen te komen. De verschillende regio’s zijn ook zeer divers. Donderdag gingen we naar Lake Rotoiti, samen met Dennis Bush, een medewerker van de TDC die ook de Abel Tasman Struuntocht heeft gelopen. Bij het informatiecentrum kregen we informatie over het ‘pest control’ programma. Ingevoerde dieren, zoals possums en wespen, brengen veel schade toe aan de oorspronkelijke flora en fauna en daarom worden ze verdelgd. Later op deze dag zagen we een nieuw aangelegde dam, Waiti dam. Deze dam is samen met de gebruikers van water ontworpen en aangelegd. Terwijl wij in Nederland kampen met te veel water, hebben zij last van te weinig water en is waterbeheersing een groot onderwerp in de gemeenteraadsvergaderingen. In deze dam zit 790.000 m3 water. Hiermee kunnen ze ca. 10 weken een droogtepiek opvangen. Het mooie van deze dam is dat het water in bestaande rivieren stroomt als hij geopend wordt. De boeren betalen ca. 200 dollar per hectare voor deze ‘service’.

Tot slot van deze week brachten wij een bezoek aan het gemeentehuis, waar – net als in Kingborough, Tasmanië overigens – in een vitrine allerlei herinneringen van officiële bezoeken lagen. We zagen er bijvoorbeeld de Struuntochtpenning liggen. Zo’n vitrinekast mist in ons gemeentehuis in Grootegast, dus dat idee nemen we mee naar huis. Net als vele geschenken die in die vitrinekast kunnen pronken. Als toegift bezochten we een enorme houtfabriek, Golden Pine, waar ze MDF persen met gebruik van allerlei restjes hout en fineer schillen van de boomstammen uit de bosbouw. Het was een hele drukke week met veel interessante contacten en ervaringen waar we hier in Grootegast en Lutjegast weer mee verder kunnen.